شنبه, 04 آذر 1396

 

گامی برای حذف «تخمین» شماره چشم در بینایی‌سنجی

موفقیت محققان کشور در ساخت عدسی مولتی‌پاور برای تشخیص و تجویز نمره عینک

» سرویس: علمي و فناوري - علم و فناوري ايران

دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی مشهد موفق به ساخت نوعی عدسی شدند که می‌تواند شماره چشم را با قطعیت بیشتری نسبت به امکانات فعلی در کلینیک‌های بینایی‌سنجی مشخص کند.

 

رامین یزدان‌پرست، دانشجوی رشته مهندسی پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی مشهد و یکی از طراحان عدسی مولتی‌پاور برای عینک تشخیصی و تجویزی در گفت‌وگو با خبرنگار علمی ایسنا منطقه خراسان، با بیان اینکه اولین آشنایی من با حوزه بینایی‌سنجی پس از یک مراجعه ساده به چشم‌پزشک رخ داد، ‌گفت: در حال حاضر سه دستگاه اصلی در کلینیک‌های بینایی‌سنجی برای اندازه‌گیری شماره چشم‌ مورد استفاده قرار می‌گیرد که یکی از آن‌ها تریال فرم است.

 

وی ادامه داد: این مهمترین دستگاه برای تخمین شماره چشم مراجعه کننده است؛ این دستگاه حاوی یک جعبه با 50 لنز است که از منفی چهار تا مثبت پنج شماره چشم افراد را تخمین می‌زند.

 

طراح عدسی مولتی‌پاور تصریح کرد: با این حال این فرآیند تنها به صورت تخمینی است و به طور قطعی شماره چشم بیمار مشخص نمی‌شود.

 

یزدان‌پرست با بیان اینکه در اختراع ما سعی شده است تخمین شماره چشم حذف شود، خاطرنشان کرد: در حقیقت ما به دنبال حذف تریال‌فرم بودیم تا ضریب خطا در تعیین شماره چشم حذف شود.

 

وی با اشاره به میزان صحت عملکرد این دستگاه بیان کرد: این عدسی می‌تواند مورد استفاده 98 درصد افراد جامعه قرار گیرد؛ در این دستگاه با استفاده از تنها دو عدسی، کار هر سه وسیله مورد استفاده در بینایی‌سنجی‌ها انجام می‌شود.

 

مخترع عدسی مولتی‌پاور افزود: در این عدسی همه 50 لنز مورد استفاده در تریال فرم‌های کنونی در دو لنز منفی و مثبت خلاصه شده است.

 

یزدان‌پرست تصریح کرد: ما برای آماده کردن این فرم نیاز به دستگاه CNC داشتیم که در حقیقت یک کامپیوتر با حساسیت بالاست و می‌تواند لنزهای مورد استفاده در بینایی سنجی را تراش دهد؛ اما متاسفانه نتوانستیم آن را به کشور وارد کنیم.

 

وی اضافه کرد: دستگاه CNC مدنظر ما مقرون به صرفه نبود؛ علاوه بر این تحریم‌ها نیز اجازه ورود این دستگاه به کشور را نمی‌داد؛ به همین جهت برای تراش لنزهای مورد نظرمان سراغ روش‌های سنتی رفتیم.

 

وی در خصوص نحوه کارکرد این عدسی‌ها، تصریح کرد: این فرم در حقیقت از دو عدسی که به روی یکدیگر قرار گرفته‌اند، تشکیل شده است، اما از لحاظ ظاهری هیچ تفاوتی با عینک‌های کنونی ندارد؛ ما در بخش دسته فرم عینک یک پیچ تنظیم کرده‌ایم که به شیار داخل عدسی متصل است و می‌تواند با تغییر موقعیت این عدسی‌ها شماره چشم مناسب را ایجاد کند.

 

یزدان‌پرست ادامه داد: در اکثر مراجعات به بینایی‌سنجی سردردها و مشکلات اولیه استفاده از عینک به جهت تخمینی بودن شماره چشم به وجود می‌آید؛ این عدسی می‌تواند برای افراد دیابتی که به جهت داشتن قند خون، شماره چشمشان مدام در حال تغییر است، مفید باشد.

 

وی با بیان اینکه این وسیله نمونه داخلی ندارد، اظهار کرد: مشابه خارجی این فرم تنها در نوع تشخیصی آن محدود می‌شود؛ اما خوشبختانه ما توانستیم علاوه بر فرم تشخیصی، فرم تجویزی را نیز تهیه کنیم؛ نوع تشخیصی نمونه خارجی این فرم تنها برای مطالعه و رانندگی تولید شده است.

 

یزدان‌پرست اضافه کرد: علاوه بر این، ما لنز سومی نیز در این فرم تعبیه کرده‌ایم که برای مشکلات آستیگماتیسم بسیار مفید است؛ این عدسی نیز به وسیله یک پیچ تعیین شده روی فرم عینک می‌تواند انحراف مورد نظر را ایجاد کرده و شماره چشم را به صورت دقیق مشخص کند.

 

وی با اشاره به جنس این لنز تولیدشده، خاطرنشان کرد: جنس این لنز از پلی‌کربنات است.

 

وی عنوان کرد: در حقیقت با ساخت این عینک تحولی در علم اپتیک ایجاد شده است، چرا که از دخالت پزشک در امر تشخیص شماره چشم کاسته و خود فرد شماره چشم خود را مشخص می‌کند.

 

یزدان‌پرست تصریح کرد: در این عینک دو عدسی روی یکدیگر لغزش می‌یابند و نسبت به یکدیگر تغییر می‌کنند.

 

وی با بیان اینکه در حال حاضر به دنبال تراش عدسی مورد نظر برای تولید این فرم هستیم، گفت: 80 درصد ساخت این فرم انجام شده و نمونه آن نیز آماده شده است؛ هم‌اکنون روی بحث کیفی‌کردن این فرم فعالیت می‌کنیم.

 

وی افزود: طی مطالعت و گفت‌وگوهایی که با پزشکان مختلف داشتیم، به این نتیجه رسیدیم که ساخت این عینک از لحاظ تئوری صحیح است و از لحاظ عملی نیز شدنی است.

 

یزدان‌پرست در بخش دیگری از این گفت‌وگو در خصوص حمایت‌های دانشگاه از این طرح اظهار کرد: دانشگاه اصلا در جریان ساخت این محصول نبود و تنها سه تن از استادان دانشگاه در حوزه تحقیقاتی کمک‌های لازم را به ما داشتند.

 

وی اظهار کرد: در حقیقت نمونه‌سازی این دستگاه بر عهده خودمان بود؛ البته این را نیز باید گفت که ما نیز به دنبال جذب حمایت از دانشگاه نبودیم چرا که پروسه اداری آن بسیار طولانی و مشکل‌ساز بود.

 

همچنین، مهدیس چمن‌آرا، دانشجوی رشته مهندسی پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی مشهد و یکی دیگر از طراحان عدسی مولتی پاور در خصوص حمایت‌های دانشگاه از دانشجویان مخترع به خبرنگار ایسنا گفت: ما تنها با ارائه ایده نمی‌توانستیم دانشگاه را به حمایت راضی کنیم؛ در حقیقت دانشگاه انتظار دارد که هر ایده تا حدی به نتیجه خود نزدیک شده باشد سپس حمایت‌های خود را ارائه کند؛ متاسفانه از دانشجوی دارای ایده‌ حمایت نمی‌شود.

 

وی اضافه کرد: در این بین، ما سراغ دفتر ارتباط با صنعت دانشگاه نیز رفتیم که تقاضای آن‌ها فعالیت مشارکتی با ما بود و ما باید به آن‌ها این اطمینان را می‌دادیم که طرح ما هیچ‌گاه با بن‌بست مواجه نمی‌شود.

 

چمن‌آرا با بیان اینکه در حقیقت حمایت‌های دانشگاه بلاعوض نیست، تصریح کرد: به غیر از دانشگاه نیز هیچ ارگانی برای حمایت و سرمایه‌گذاری وجود نداشت؛ خوشبختانه در حال حاضر که طرح ما توانسته به نتیجه برسد، ما نیز پاسخ‌های بهتری از سوی مسئولین دریافت می‌کنیم.

 

طراح عدسی مولتی‌پاور در مورد هزینه تولید عدسی مولتی‌پاور به ایسنا گفت: بیش از 10 میلیون تومان هزینه ساخت و تحقیقات این طرح شده است؛ ما برای آماده‌سازی آن حتی یک سفر به خارج از کشور نیز داشتیم.

 

وی با اشاره به اعلام آمادگی همکاری پارک علم و فناوری خراسان رضوی در این طرح تصریح کرد: خوشبختانه داوری اولیه در پارک علم و فناوری استان از این طرح با موفقیت روبه‌رو شد و هم‌اکنون خود را برای داوری دوم که مهمترین مرحله است، آماده می‌کنیم.

 

چمن‌آرا در خصوص شرکت این طرح در مسابقات بازاریابی کشور خاطرنشان کرد: این اولین مسابقه‌ای بود که در آن شرکت کردیم؛ در این مسابقات از بین 100 دانشگاه و 60 ایده ارائه شده، تنها پنج ایده پذیرفته شد که عدسی مولتی‌پاور نیز در بین این پنج ایده قرار داشت؛ در نهایت این طرح توانست رتبه دوم را کسب کند.

 

مخترع عدسی مولتی‌پاور ادامه داد: جالب اینجاست که تنها نماینده از دانشگاه آزاد در این مسابقات ما بودیم؛ با این حال دانشگاه آزاد از شرکت ما در این رقابت‌ها با خبر نبود و پس از مراجعه شخصی ما به دانشگاه، مسئولان دانشگاه تازه با خبر شدند؛ متاسفانه نگاه در دانشگاه به ایده‌های دانشجویی بیشتر تجاری است تا علمی.

 

وی در خصوص ثبت عدسی مولتی پاور به عنوان یک اختراع، اظهار کرد: ثبت اولیه این محصول انجام شده و در حال حاضر پیگیر ثبت کلی آن هستیم که تا آخر این ماه انجام خواهد شد.

 

چمن‌آرا گفت: قرار است این عدسی در اردیبهشت ماه سال آینده رونمایی شود؛ همچنین طی صحبت‌هایی که با مرکز تحقیقات اپتومتری دانشگاه علوم پزشکی مشهد داشتیم، به دنبال ایجاد صفحه دیجیتال در این فرم هستیم.

 

وی تصریح کرد: هم‌اکنون فرم‌های معمولی این نمونه وزن بین 20 تا 25 گرم دارند، اما وزن نمونه ما بین 15 تا 17 گرم است.

 

انتهای پیام

 

 

رامین یزدان‌پرست و مهدیس چمن‌آرا، طراحان عدسی مولتی‌پاور